ارسال به

● مترجم: کامبیز - پارتازیان
 ● ارسال كننده: مدیر سایت 
● منبع: سایت - باشگاه اندیشه
 
 ساختار آموزشی

حضور در دوره‌های آموزش پیش دبستانی در كشور فرانسه   اختیاری و رایگان بوده وبه منظور آموزش كودكان رده های سنی 5-2 سال در نظر گرفته شده است. شایان ذكر است آندسته از   كودكانی كه تا روز اول سال تحصیلی مدارس به سن 2 سالگی رسیده باشند، مورد پذیرش واقع می‌گردند اقداماتی نیز در خصوص اولویت احداث   مدارس مذكور در نواحی محروم اجتماعی كشور صورت گرفته است.كودكان رده سنی 2سال(حدود 40% ) منحصرا در چارچوب مدارس و ظرفیت كلاسهای آموزشی موجود و كلیه كودكان رده سنی3‌سال مورد پذیرش قرار می‌گیرند و این در حالیست كه در سال1960 میلادی تنها 36% از كودكان   فرانسوی   مورد پذیرش مراكز آموزش پیش دبستانی قرار گرفتند. هدف غائی وزارت آموزش و پرورش، پژوهش و فن‌آوری فرانسه از ارائه دوره‌های آموزش پیش دبستانی، ارتقاء توانمندیهای كودكان، در جهت شكل دهی به   شخصیت اجتماعی آنان میباشد. از سال 1995 میلادی، طرح   آموزش واقعی پیش دبستانی با اهداف دقیق و كارآموزان متبحر به‌اجرا گذارده   شد. درتمام مدت 26 ساعت آموزش در هفته، آموزش زبان از امتیاز ویژه ای   برخوردار بوده و   تسلط شفاهی و آشنایی با نوشتار،تقویت قدرت احساس، تخیل و قدرت   خلاقیت دانش آموزان از طریق پرداختن به   آموزش هنری توسعه می‌یابد.گفتنی است كه بالغ بر20هزار مركز آموزش پیش دبستانی به ثبت نام از بیش از2میلیون كودك فرانسوی مبادرت می‌نمایند. در صورت عدم وجود كلاس‌های پیش دبستانی،كودكان رده سنی 5 سال به كلاس‌های آمادگی و مدارس ابتدایی پیوسته و به چرخه آموزش   ابتدایی ومقدماتی وارد می‌گردند.از آنجاییكه كشور فرانسه از تجربه فراوانی در ارائه آموزش پیش دبستانی به كودكان برخوردار می‌باشد، از این روی بیش از99% كودكان رده سنی3 سال در این مدارس حضور می‌یابند. رقم مذكور درخصوص كودكان رده سنی2سال بر2/ 35 % بالغ می‌گردد.تحصیل در مدارس   عمومی‌پیش دبستانی رایگان می‌باشد واین در حالیست كه مراكز خصوصی   به اخذ شهریه تحصیلی مبادرت می‌نمایند. مدارس عمومی‌پیش دبستانی نیز   توسط شهرداری ها احداث واداره می‌گردند.طبق قانون اصلاحیه آموزشی مصوب15جولای1989و قانون مصوب 1975كلیه كودكان فرانسوی رده سنی3 سال از   امكان حضور در مهدهای كودك برخوردار می‌باشند.علاوه بر این قانون مصوب6 سپتامبر 1995 نیز كه در خصوص نمایش ساختار و نحوه عملكرد مهدهای كودك تصویب گردیده بر تقویت خصیصه‌های بالقوه كودكان، به فعل در آوردن   آن در جهت   شكل گیری شخصیت آنان و فراهم آوردن بهترین امكانات در جهت موفقیت كودكان در مدارس ویادگیری بیشتر تأكید دارد.گفتنی است درمهدهای كودك كشور فرانسه   از تخصصهای سرباز معلمان جهت   آموزش كودكان استفاده می‌گردد چرا كه خدمت سربازی درحال حاضر در كشور فرانسه به حالت تعلیق در آمده و با اجرای طرح جامع جذب سرباز معلم JAPD جایگزین گردیده است.از سوی دیگر،جهت جبران به حد نصاب نرسیدن تعداد ثبت نام كنندگان   مهدهای كودك،كه معمولاً در مناطق كم جمعیت وكوهستانی كشور رخ می‌دهد، كودكستانهای بین منطقه ای تأسیس گردیده است كه به ارائه خدمات آموزشی به كودكان نواحی مختلف مبادرت می‌نمایند.در مناطق كم جمعیت نیز كلاس‌های موقتی پاره وقت تشكیل می‌گردد.

آموزش پیش دبستانی در فرانسه
  
 
 
 

 به طور كلی دانش آموزان   به سه رده سنی كودكان،رده سنی نوجوانان ورده سنی جوانان تقسیم می‌گردد. گفتنی است، تقسیم بندی فوق در جهت مد نظر قرار دادن   بلوغ فكری و استعداد یادگیری رده‌های‌سنی از انعطاف پذیری برخوردار می‌باشد.تیم تدریس، با مشورت والدین به تعیین جایگاه كودكان   در رده‌های سنی آموزشی   مطابق   با استعداد ها و نیازهای آنان مبادرت می‌نمایند. سه رده سنی مذكور   با اولین چرخه آموزشی تطابق داشته در حالی كه رده سنی جوانان و مقطع آموزش مقدماتی متوسطه با چرخة آموزشی پایه و مقدماتی تطابق دارد. چرخه‌های آموزشی چندین ساله نیز   با هدف برآورده نمودن   نیازهای كودكان طراحی گردیده است. متوسط آموزش هفتگی26 ساعته به كودكان مقطع پیش دبستانی ارائه می‌گردد.

 سیاستهای آموزشی

مهم‌ترین سیاست آموزشی مقطع پیش‌دبستانی فرانسه بر این اصل استوار است كه مراكز پیش‌دبستانی به عنوان ابزاری جهت برخورداری از برابری فرصت محسوب می‌گردند، چرا كه كودكان از طریق به كارگیری زبان و توسعه این وسیله ارتباطی، به آماده‌سازی خود در جهت پرداختن به تمرینات ذهنی كه لازمه موفقیت در مقاطع آموزش ابتدایی و كالج است، مبادرت می‌نمایند.

 اهداف آموزشی

از جمله مهمترین اهداف آموزشی مقطع آموزش پیش دبستانی میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- بیداری حواس و رشد عاطفی كودكان به ویژه كودكان متعلق به خانواده‌های كارگران و مهاجرین

2- پیشگیری از افت تحصیلی كودكان طی سنوات آموزش پایه

3-توسعه كلیه امكانات بالقوه كودك درجهت شكل‌پذیری شخصیت و فراهم‌سازی فرصت كسب موفقیت در تحصیل، اشتغال و زندگی وی

4- رشد هوشی، حسی – حركتی و ذهنی كودكان

5- رشد ارتباطات غیركلامی (بیدارسازی حس زیبایی‌شناسی و درك هنری) وكلامی(كیفیت كلام و تمرین زبان)

6- آگاهی نسبت به زمان و مكان

7- مشاركت درتشخیص نارسایی‌های حسی- حركتی و ذهنی و فراهم‌سازی امكان درمان به موقع این قبیل نارسایی‌ها

8- آموزش مهارت و تمرینات لازم در جهت مشاركت مثبت كودكان در زندگی اجتماعی

 برنامه‌های آموزشی و ارزشیابی تحصیلی

اجرای فعالیت‌های مقدماتی آموزشی در مقطع آموزش پیش دبستانی،   به رشد اولیه كودكان و   آمادگی آنان جهت حضور در مدارس ابتدایی منجر می‌گردد.گفتنی است كه   فعالیت ها ی مذكور بر فعالیت‌های فیزیكی، علمی‌و فنی و فعالیتهای آموزشی ارتقاء دهنده سطح ارتباطات ومهارتهای شفاهی و نوشتاری كودكان مشتمل می‌گردد. در مهدهای كودك، اجرای   بازی‌های مختلف از   نقش مهمی ‌برخوردار می‌باشند، اما این امر بدین معنی نیست كه درمراكز مذكور تدریس وجود ندارد.هیات نظارت ملی آموزش كه مسئولیت رسیدگی ونظارت بر آموزش   نواحی كشور را بر عهده دارد،برفعالیت‌های اداری وآموزشی موسسات نیز نظارت می‌نماید.شورای مدارس نیز به بازدید حداقل یك بار در طول ترم از مدارس كشور مبادرت می‌نمایند.شورای مذكور همچنین به ارائه نظراتی درخصوص قوانین داخلی مدارس و تعیین برنامه‌های آموزشی   هفتگی مدارس كشور مبادرت می‌نماید.چرخه آموزشی كشور سبب میگردد كه تیم تدریس   به تطبیق فعالیت‌های تدریس   با روند آموزش وپیشرفت كودكان مبادرت نمایند. تیم تدریس   همچنین مسئولیت ارزشیابی میزان پیشرفت تحصیلی كودكان را بر عهده دارد. علاوه بر این تیم مذكور همچنین تعیین مینماید كه كودكان ملزم به ثبت نام   در مدارس ابتدائی بوده و   یا می‌بایستی   در سیستم آموزشی پیش دبستانی باقی بمانند. از آنجایی كه مدارس پیش دبستانی از نقش پییچیده ای در سیستم آموزشی كشور فرانسه برخوردار می‌باشند، از این روی مدرسین مراكز مذكور،مشابه مدرسین مدارس ابتدایی، دوره‌های آموزشی ویژه ای را گذرانده و پس   از گذراندن دوره3 ساله آموزشی (پس از اتمام   تحصیلات آموزش متوسطه كه به دریافت دیپلم متوسطه منتهی می‌گردد) به گذراندن   دوره آموزشی2-1ساله تربیت مدرس در موسسات دانشگاهی تربیت معلم مبادرت می‌نمایند.پس از اتمام سال دوم آموزش دانشگاهی در مراكز تربیت مدرس، از دانشجویان موفق به عنوان معلمین مدارس دعوت به همكاری می گردد. معلمین مراكز آموزشی پیش دبستانی، به عنوان مدرسین رسمی‌   نظام آموزش عمومی و ‌یا به عنوان مدرسین قرار دادی مدارس خصوصی، از حقوق،وظایف و مسئولیتهای مشابه معلمین مدارس ابتدایی برخوردار می باشند.

 آمار وارقام تعداد مراكز و مدرسین مراكز آموزش پیش دبستانی ( طی سال1993/1992)

تعداد دانش آموزان                                                                                                     عمومی       خصوصی

تعداد مهدهای كودك                                                                                                1895547          36793    

تعداد مدارس   آمادگی                                                                                               336950        280348    

تعداد مربیان                                                                                                              279078                   -       

نسبت تعداد مربیان به دانش آموزان                                                                                27.5             27.3    

 نقاط ضعف و قوت آموزشی

با وجودیكه یك سوم كودكان فرانسوی به آغاز دوران آموزش از رده سنی2 سال مبادرت نموده، تمامی كودكان رده سنی3 سال رهسپار مراكز آموزش پیش دبستانی شده و مراكز آموزش پیش دبستانی عمومی كه در آن بر آموزش مهارت‌های سواد و زبان تاكید می‌ گردد، رایگان و برای همگان قابل استفاده می باشند، اما با این حال، افزایش نرخ موالید دركشور فرانسه به وارد آمدن فشار بر پیكره نظام آموزشی كشور منجر گردیده است.   به نحوی كه افزایش غیرمنتظره نرخ زاد و ولد كودكان از سال2000 به بعد،‌ به انتظار بیش از17 هزار كودك در فهرست ثبت نامی منجر گردیده است. بنابر اعلام وزارت آموزش، طی سال 2002، مراكز آموزش پیش دبستانی با كاهش فضای آموزشی برای54 هزار كودك مواجه بوده اند كه این امر خود به ایجاد مباحثاتی درخصوص تغییر امتیازات آموزشی از سنین پیش دبستانی به پایه منجر گردیده است. این درحالی است كه كشور آلمان، همسایه فرانسه درگیر بحث داغی در خصوص اصلاح نظام آموزشی است.

در مطالعه بین‌المللی جدیدی كه بر روی 32 كشور جهان صورت گرفت، دانش‌آموزان رده سنی15 سال آلمانی از نظر سواد،‌ ریاضیات و مهارت‌های علوم در رده بیست و پنجم قرار گرفتند كه این امر خود سبب گردید تا تلنگری به نظام آموزشی آلمان وارد آید كه همواره به تربیت نیروهای انسانی ماهر مباهات نموده است.كارشناسان معتقدند، علت اصلی نتیجه ضعیف آلمان در این مطالعه، این است كه در این كشور، آموزش رسمی از رده های سنی7-6 سال آغاز می گردد. از این روی مراكز آموزش پیش دبستانی این كشور، چیزی جز زمین بازی به شمار نمی آیند.كشور فرانسه كه در این مطالعه به طور متوسط در مكان دوازدهم قرار گرفت، از این نظر متفاوت است. مراكز آموزش پیش دبستانی این كشور با زمین بازی تفاوت دارند، چرا كه در این قبیل مراكز، سواد و مهارت‌های اجتماعی از طریق فعالیت‌های گوناگون ارائه شده و كلاسهای هفتگی26ساعته برگزار می‌ گردد. علاوه بر این، با وجودی كه آموزش از رده سنی6 سال اجباری می‌گردد،‌ بیش از99درصد كودكان فرانسوی از رده سنی3 سال رهسپار مدرسه می‌ گردند. افزون بر این، بالغ بر 5/35 درصد از كودكان به حضور در مراكز آموزشی،1 سال زودتر   از موعد مقرر، مبادرت می نمایند.